Haberler
ÇOCUK SANAT ATÖLYESİ
25. ÇOCUK OYUNCULAR TİYATRO...
ÇOCUK YAZ OKULU
23 Nisan Ulusal Egemenlik v...
"25. Çocuk Oyuncular Tiyatr...
Tümü>>
Oyunlarımız
Avucumdaki Güç
Örgü Sultan, Buzul Prens, K...
Ağustos Böceği İle Karınca
Su Çocuk Oyunu
 
Tiyatro Okulu
Oyunculuk Bölümlerine Hazırlık
Özel Programlar
Kurucularımız
 
 

In order to view this object you need Flash Player 9+ support!

Get Adobe Flash player
Makale
Çocuk Tiyatrosunda Oyun Metni Oluşturma Sürecine Çocuk Oyuncuların Aktif Katılımı

 

ÇOCUK TİYATROSUNDA OYUN METNİ OLUŞTURMA SÜRECİNE ÇOCUK OYUNCULARIN AKTİF KATILIMI

Burhan Akçin

 

 
 
ÖZET
 
Bu çalışma, tiyatro sanatının bir eğitim aracı olarak kullanılması amacıyla yapılmıştır.
Oyun metni oluşturma sürecinde 14 -16 yaş aralığında 17 öğrenciden oluşan tiyatro kurs grubu ile planlanmış, yapılandırılmış ve sonuçlandırılmıştır.
Eğitim alanına verdiği katkı ve kazanımlarından esinlenerek, Yaratıcı Drama’ dan bir yöntem olarak yararlanılmıştır.
Örneklenen “Kıpırdayan Dünya” adlı çocuk tiyatrosu oyun metninde, “Deprem” konusu ana tema olarak işlenmiştir. Daha sonra “ Son Ağaç, Son Balık, Son Irmak” adlı oyunda, “Ayşe’nin Orman Günlüğü”, “Ayşe’nin Reklam Günlüğü”, “Avucumdaki Güç”, “Su”, “Örgü Sultan Buzul Prens ve Küsküs Araba” adlı oyunların metin oluşturma aşamalarında da aynı yöntem uygulanmıştır.
 
Anahtar Sözcükler: Çocuk Tiyatrosu, metin oluşturma, çocuk oyuncular, oyun yazma
 
 
 
 
GİRİŞ
 
İlkokul programında eğitim gören öğrencilerin “Deprem” konusunda bilinçlendirilmesi ve farkındalık yaratılması amaçlanmıştır.
 
·      Yaşamın devamlılığı
·      Hayatta kalmak
·      Daha az zarar görmek
·      Kurtulma umudunu sürdürmek
 
Bu kaygıları giderebilmenin yolu 3 aşamalı bir toplumsal eğitim;
 
1-    Depremden önce
2-    Deprem sırasında
3-    Depremden sonra

Neler yapılabilir ve nasıl bir eğitim programı hayata geçirilebilir?
 
-      Uygulanabilir
-      Akılda kalıcı
-      Öğretici ve eğlenceli
-      Oyunlaştırılmış
-      Buluşlarla zenginleştirilmiş
 
 
 
 
YÖNTEM
 
Uygulamalı, deneme-yanılmaya açık, tekrarlanarak kaydedilebilen ve yeniden verileri toplayarak oynuyormuş gibi yapılabilen, uzman görüşü ile sonuçlandırılan tiyatro yöntemi uygulanmıştır.
 
-       Tiyatro Atölyesi Yöntemi
-       Oyuncu Grubu Çocuklar
-       Çalışmalar görüntü, ses ve yazı olarak kaydedilebilir
-       Katılanların çalışma takvimi uygun
 
“Deprem” konusu çocuk tiyatrosunda eğitim amacıyla işlenirken, dramatik kurgu ödev-öğrenci ilişkisi olarak yapılandırılmıştır. Uygulamalı olarak eğitim veren bir beceri geliştirme okulu varsayılmış, okul bitirme projesi olarak deprem ödevi verilmiştir. Öğrenciler ödevleri hazırlarken büyük bir soruna çözüm aramaktadırlar: Deprem nasıl canlandırılır? Bu canlandırma haz ve acıma duygularını nasıl ortaya çıkarır? Dramatik kurgu ve katarsis çocuk tiyatrosunda, çocuklarla birlikte, alan uzmanı aracılığı ile nasıl gerçekleştirilir?
 
 
 
 
ÇATIŞMA ARAYIŞI
 
Öğrenci-Öğretmen, deprem-yaşam, başarı-ödül, tehlike-önlem sözcük grupları eylem başlıkları olarak saptanmış ve oyun metninin parçaları, sahneleri, epizotları olarak oluşturma aşamasına geçilmiştir.
 
 
 
 
ÇALIŞMA – GÖREVLENDİRME
  
Öğrenci Grubu ikiye bölünerek;
 
1.    Grup: Performans-sözsüz oyun grubu
2.    Grup: Diyalog-sözlü oyun grubu
 
olarak görevlendirilmiştir.
 
Bu aşamada kursiyer öğrenci gruplarının yaratıcı-buluşçu sürecine motivasyon sağlamak için yaratıcı drama yönteminden yararlanılmıştır.
Örnek: Harekete dayalı 1. Grup öğrencileri, ana temanın bir “ev ödevi-dönem ödevi” gibi işlenmesini bu aşamada bir buluş olarak yaratmışlardır. 2. Grup ise öğretmen-öğrenci diyaloglarını bu buluş üzerine yaratmıştır. Özelikle, birçok kez kurulup yıkılabilen ama çalışma grubuna zarar vermeyecek kadar hafif bir yapı malzemesi araştırması ve sonucu, bu aşamanın en önemli kazanımı olarak not edilmiştir.
Çocuk oyuncuların kümeler şeklindeki atölye çalışması, bu hafif yapı malzemelerinin nasıl bir hareket ile yıkılabileceği sorusunu da beraberinde getirmiştir.
Bu sorunun yanıtını diyaloglardan sorumlu olan 2. Grup bir buluş olarak ortaya koymayı başarmıştır:
-“Zemine yerleştirilen borular hava ile şişirildiğinde üstündekiler yıkılabilir.”
Bu ilk denemeler ürpertici ve korkunç imajlarla dolu “DEPREM” sözcüğünü çocukça bir oyun haline dönüştürmeyi başarabilmiştir. Tamamen katılımcı çocukların buluşları ve diyalogları ile başlayan süreç, bu çalışmaları, başarı ile sonuçlandırmıştır.
 
 
 
 
SÜREÇ
 
Haftalık 4 saat çalışma programı ile Ekim-Mayıs ayları arasında 8 aylık bir süreyi kapsayan “Kıpırdayan Dünya” adlı çocuk oyunu tiyatro metni oluşturma süreci, her oturum sonunda öğrenciler tarafından yaratılarak alan uzmanı marifetiyle düzenlenmiştir. Öğrenci grubu sözsüz, harekete dayalı performans çalışmalarını doğaçlama olarak yapmayı tercih etmiştir. Kişisel kazanımlarına daha çok katkı sağladıklarını ve severek çalıştıklarını belirtmişlerdir. Her günün sonunda, gruplar görevlerini değiştirerek, bir önceki yaratıcı oyunlarına sözlü anlatım, sözlü anlatımlarına ise hareket, mizansen, beden dili eklemişlerdir.
 
 
 
 
HAREKETTEN SÖZE
 
Bu deneysel çalışma, oyun metinlerine uygulanan dramaturgi esaslarını yadsımadan, hareketin dramaturgisi üzerine kurulmuştur. Bir birim hareket-trük, oyun metinlerde mizansen planlarıyla birbirine bağlanarak tartımlar oluşturur. Ancak çıkış noktası, sözün hareketlerini araştırmak, bulmak, inandırıcılığını sağlamak ve rolü, karakteri yaratırken sözü tamamlayan, destekleyen en doğru hareketi üretmek olarak belirlenmiştir.
Hareketin dilini – hareketin sessiz konuşmasını çıkış noktası olarak alıp, hareketi tamamlayan en doğru sözü araştırarak, bularak, yaratarak süreci tamamlayabiliriz. Kısaca bu süreci “hareketin dramaturgisi” olarak adlandırabiliriz.
Çocuk oyuncuların bulduğu, bir buluş olarak ortaya koyduğu “DEPREM” konulu hareketler zinciri, hiç söz kullanılmadan, reji planı çerçevesinde, açık alanda, kentin herhangi bir yerinde, gösteri kuralları doğrultusunda seyirciyle buluşturulmuştur.
Seyircinin çok küçük bir bölümü çağrılı olarak, diğerleri ise gelişigüzel, tesadüfen oyunla karşılaşmışlar; kopmadan sonuna kadar izlemişlerdir.
“HAREKETİN DİLİ” sözsüz bir oyun, her ne kadar sayfalarca yazılı açıklamalarla oyun alanına taşınmış olsa da, diyaloglardan yoksun, akustik ögelerin kullanılmadığı; müzik, efekt, şarkı gibi destekleyici unsurlardan yararlanılmadığı halde izlenebilirliği ve anlaşılabilirliği gözlemlenmiştir.
 
 
 
 
SOKAKTAN SAHNEYE
 
Süreç deneysel olarak başarılı ilerlemiştir. Üç kez ayrı zamanlarda açık alanlarda seyirciyle buluşan bu sözsüz oyun, toplanan verilerle birlikte (anket, röportaj, soru-yanıt vb.) yeniden atölyeye alınmıştır.
Çocuk oyuncular kendi buluşlarıyla yarattıkları hareketleri, bu kez söz-diyalog yazmakla görevlendirilmiştir.
İkişerli, üçerli küçük gruplara bölünerek hareketlerden oluşan epizotları konuşturmak için sürece yeni bir boyut daha eklenmiştir.
İstasyon yöntemiyle sürdürülen bu aşamada, konuşturulan hareket epizotları bir uyarı ile yerinde bırakılarak, grupların aynı yöne akışıyla, bir başka hareketin konuşmalarını sağlamaları istenmiştir.
Uzun bir çalışma süreci başarılı bir metinle sonuçlandırılmıştır. Oyuncuların elinde son şekline getirilmiş bir metin vardır. Önceden tamamlanmış hareketlerin içine giren konuşmalar, şarkılar, koreografi, efekt, ışık, kostüm ve kısmi dekor tasarımı ve realizesi ile, oyun seyirci karşısına yeniden çıkarılmıştır. Sonuç heyecan verici ve tartışmalar, eleştiriler cesaretlendirici bulunmuştur. Aynı oyuncular tarafından birkaç kez oynanan “DEPREM” oyunu, nihayet yetişkin oyuncularla, hiçbir hareket değiştirilmeden provaya alınmıştır. Yetişkinlerce sahnede oynanan oyunun yaratıcıları, çocuk oyunculardır. Kendi oyunlarını başkalarında izlediklerinde, şaşkınlıklarını gizleyememiş ve eserlerini sahiplenmişlerdir.
Hareketin dili, sözün dili ile buluşmuş, yazının dili her ikisini de tamamlayarak “oyun metni oluşturma” çabasının deneysel süreci tamamlanmıştır.
 
 
 
 
 
SONUÇ
 
Çocuk oyuncular hazırladıkları bu oyun metnini, yazarak, oynayarak, izleyerek, depreme karşı farkındalık kazanmışlardır.
 
 
 
 

 

07.11.2016 00:35:45
 
Diğer Makaleler
Oğlak Sohbetleri
Burhan Akçin: Kocaeli'ye devlet tiyatrosu şart!
EMEK VE BAŞARI ÖDÜLLERİ SÖYLEŞİSİ
" Burhan Akçin ile Röportaj "
20 Mart Dünya Çocuk ve Gençlik Tiyatroları Günü Uluslararası Bildirisi
20 Mart Dünya Çocuk ve Gençlik Tiyatroları Günü Türkiye Bildirisi
TİYATRO PERDELERİ AÇILIYOR …
TİYATRO PERDELERİ AÇILIYOR …
" Arkaik Bir Oyuncak "
Burhan Akçin'in Ütopyası
Tümü >>>
 
Arşivimiz
2010 - 2011 Sezonu
2009 - 2010 Sezonu
2009 - 2008 Sezonu
2008 - 2007 Sezonu
2007 - 2006 Sezonu
Tümünü Göster
Videolarımız
Foto Galeri
Ziyaretçi Defteri
 
 
 
Anasayfa Hakkımızda Tiyatro Okulu Etkinliklerimiz İletişim